Wat is Dolby Atmos en hoe werkt het.

Dolby Atmos uitgelegd

Dolby Atmos uitleg | ThuisbioscoopIn 2013 kwam de 1e bioscoop met Dolby Atmos met de belofte voor een meer omringend en bovenal een veel beter levensecht geluid. Het meest opvallende aan de techniek is het aantal speakers wat aangestuurd kan worden. Het Dolby Atmos formaat kan tot 64 audio kanalen aansturen.  Dit is inclusief plafond luidsprekers voor de ‘special effects’. Deze extra kanalen zijn nog maar het begin.

Dolby Atmos bestaat uit 3 elementen:

  •          Vaste audio

Standaard audio gebaseerde audiosporen  5.1 of 7.1 identiek aan de normale Dolby formaten. De individuele audiosporen zijn vast en bepaald in de studio van de makers.

  •          Object audio

Dit zijn mono of stereo kanalen met balansregeling. Deze kanalen zijn niet in het audiospoor verwerkt, maar blijven individueel

  •          Metadata

Surround locatie gegevens voor Object audio met eventueel extra informatie

 

Objecten kunnen ‘geplaatst’ worden op elke gewenste locatie over alle drie de assen (voor/achter,  links/rechts en boven/onder), met ook een bepaalde grootte (volume). In de Metadata staat de informatie waar het object zich bevind en hoe groot deze is .

In een normale surround omgeving worden deze geluiden omgezet naar volume niveaus in de klassieke mix kanalen. Bij Atmos werkt het net even anders; de objecten worden gerenderd door de Atmos decoder. Gerenderd betekend berekend en geplaatst.

Er kunnen tot 128 verschillende elementen (9.1 audiosporen plus 118 objecten) worden gerenderd naar de werkelijk aanwezige speakers die op het systeem zijn aangesloten tot een maximum van 64 individuele speakers in een bioscoop.

 Dolby Atmos illustratie effect positie bepaling

Illustratie van oblect audio bij Dolby Atmos

 

Het eindresultaat van deze techniek is een veel meer betrokken en exacte beleving dan de conventionele 5.1 of 7.1 surround setup ooit kan bieden. In plaats van dat de effecten simpelweg verschijnen achter of naast je, Atmos levert een 3-dimensionale reproductie van effecten zoals een vliegtuig dat overvliegt, de vele en bijzondere geluiden midden in de jungle of zoiets simpels als het vallen van de regen.

 

Dolby Atmos in huis

Was Dolby Atmos eerst alleen voor de grote bioscoop, 2016 wordt het jaar dat Atmos voor thuis zijn doorbraak maakt. Alle grote merken van het midden en hoog segment hebben inmiddels Dolby Atmos receivers in hun programma. Enkele bekende merken hiervan zijn Denon, Marantz, Yamaha en Pioneer. En er zullen er meer volgen. Tegelijkertijd zijn er ook steeds meer luidsprekerfabrikanten die Dobly Atmos ‘enabled’ speakers in het assortiment hebben.

 

En nu natuurlijk de vraag: Wat heb ik precies nodig als ik thuis alle voordelen van Dolby Atmos wil ervaren.

 

Dolby Atmos betekenis van de cijfers

Wat betekenen de cijfers van Dolby Atmos

 

 

Voor ik een antwoord geef op deze vraag is het belangrijk om te weten hoe Atmos in huis gebracht wordt. De content voor Atmos  heeft geen nieuwe codec nodig. Het maakt gebruik van de extensies in het huidige Dolby TrueHD en Dolby Digital Plus codecs. Dit betekend dat als u in het bezit bent van een Blu-ray speler deze al geschikt is voor het afspelen van Dolby Atmos audio zonder dat er een firmware upgrade nodig is. Ook de huidige HDMI kabel die u heeft mag blijven, ook al zal menig verkoper u iets anders willen vertellen. Om Atmos af te kunnen spelen heeft u wel een nieuwe versterker of receiver nodig. In enkele gevallen kan een receiver voorzien worden van nieuwe firmware waardoor deze geschikt wordt om het Atmos signaal te decoderen.

 

Hoe zit het met de speakers? Atmos in een thuis opstelling is geschikt voor maximaal 24 luidsprekers op de grond en/of muur plus 10 overhead (plafond) luidsprekers, in totaal is het dus mogelijk 34 apart aan te sturen speakers. Meer dan genoeg als je het mij vraagt. Op dit moment zijn er echter nog geen fabrikanten die een dergelijk groot aantal kanalen ondersteund. Het schijnt dat er op dit moment een fabrikant werkt aan een 32 kanaal a/v receiver. Maar….. je hebt geen hele kamer vol speakers nodig om de voordelen van Dolby Atmos te ervaren. Op dit moment is de keuze grotendeels ‘beperkt’ tot 11.1 audio kanalen met een bepaald aantal configuraties om te overwegen.

 

Dolby Atmos speaker configuratie opties voor de thuisbioscoop 

  •          5.1.2: Een standaard 5.1 setup met een paar plafond speakers in het midden.
  •          5.1.4: Een standaard 5.1 setup met voor en achter een paar plafond speakers.
  •          7.1.2: Een ‘standaard’ 7.1 setup met een paar plafond speakers in het midden.
  •          7.1.4: Een ‘standaard’ 7.1 setup met voor en achter een paar plafond speakers.
  •          9.1.2: Een 9.1 surround setup met wijd front en een paar plafond speakers in het midden.

 

Dolby Atmos 5.1.2 speakeropstelling

Dolby Atmos 5.1.2 speaker opstelling

 

Dolby Atmos 5.1.4 speaker opstelling

Dolby Atmos 5.1.4 speaker opstelling

 

Dolby Atmos 7.1.2 speaker opstelling

Dolby Atmos 7.1.2 speaker opstelling

 

Dolby Atmos 7.1.4 speaker opstelling

Dolby Atmos 7.1.4 speaker opstelling

 

Dolby Atmos 9.1.2 speaker opstelling

Dolby Atmos 9.1.2 speaker opstelling

 

Misschien wel belangrijk om te benoemen is dat de plafond luidsprekers anders geplaatst zijn dan de voor/achter hoogte luidsprekers in de huidige Dolby ProLogic IIz 7.1 of 9.1 configuraties. De X.X.2 en X.X.4 Atmos configuraties hebben de plafond luidsprekers meer naar het midden geplaatst ten opzichte van de wand geplaatste hoogte kanalen. Mocht je over willen stappen naar een Dolby Atmos configuratie kan het nodig zijn om sommige speakers op een iets andere positie neer te zetten om het meeste uit je nieuwe Atmos systeem te halen. Het laat zich natuurlijk raden dat de meest overtuigende surround effecten worden bereikt met een X.X.4 opstelling waardoor de voor naar achter effecten veel  meer natuurgetrouw worden weergegeven. Met een X.X.2 Atmos setup is het nog steeds een hele verbetering t.o.v. een niet Atmos surround systeem.

 

Plafond vs Atmos reflectie speakers

Als aanvulling op het aantal audio kanalen is er ook de vraag of je gebruik moet maken van fysieke plafondspeakers of speciale Atmos reflectie speakers. Zoals het misschien al doet vermoeden, ‘projecteren’ de Amos reflectie speakers het geluid tegen het plafond om zo de illusie te wekken dat het geluid van boven komt. Er is speciale DSP (Digital Signal Processing) in de Atmos rendering nodig om het psyco-akoestiek effect te verkrijgen zodat het lijkt alsof het geluid van boven komt. Dit proces werkt anders als bijvoorbeeld een soundbar waarbij het surround effect maar op een beperkte plek (sweet spot) werkt. Bij Atmos reflectie is er geen sprake  van een sweet spot.

 

Illustratie Dolby Atmos Add-on speaker

Illustratie van een Dolby Atmos reflectie speaker

 

Op de bovenstaande afbeelding is een vereenvoudigede afbeelding te zien van een typische Dolby Atmos reflectie luidspreker. Er zijn inmiddels diverse fabrikanten die losse add-on Atmos speakers op de markt brengen die bovenop de eventueel al aanwezige speakers kunt zetten. Een Dolby Atmos ‘upgrade’.

 

Dolby Atmos reflectie speaker

Een losse Dolby Atmos reflectie speaker

 

Of je nu kiest voor luidsprekers in het plafond of voor de Atmos reflectie luidsprekers, ze hebben beide voor- en nadelen. Zonder twijfel werkt het systeem het beste door de luidsprekers in of tegen het plafond te plaatsen. Helaas is het vaak niet mogelijk dit achteraf te realiseren, denk hierbij aan bijvoorbeeld een betonnen dek en het wegwerken van kabels over het plafond. Bij het gebruik van reflectie speakers worden ook enkele eisen gesteld. Zo moet het plafond vlak zijn en moet het bestaan uit ‘hard’materiaal zoals stucwerk, beton of hout voor het beste resultaat.

 Dolby Atmos met 5.1.2 reflectie opstelling

Dolby Atmos met 5.1.2 reflectie opstelling

 

Dolby Atmos met 5.1.4 reflectie opstelling

Dolby Atmos met 5.1.2 reflectie opstelling

 

 

Dolby Atmos en Prologic IIz

Nog lang niet alle films hebben Dolby Atmos, maar niet gevreesd. Bijna alle huidige films hebben wel Prologic IIz aan boord. De Atmos processor gebruikt dan het Prologic signaal om dit om te zetten naar Atmos waardoor je toch de maximale geluidsbeleving krijgt. De Atmos upmixer is geavanceerder dan de Prologic IIz decoder. De Atmos decoder analyseert het originele geluidsspoor wat alles kan zijn tussen 2-kanaal stereo en het laatste 7.1 Dolby TrueHD. Van daaruit berekend de processor waar hij bepaalde geluiden/frequentiegebieden naar de juiste kanalen stuurt. Om het geluidsbeeld zo realistisch mogelijk te houden stuurt de Atmos decoder geen extra geluidssignalen naar de linker-, center- en rechter luidspreker.

 

Atmos Samenvatting

Binnen afzienbare tijd zal Dolby Atmos in de huiskamer of thuisbioscoop meer en meer gemeengoed worden. Het aanbod van speakers en versterkers groeit gestaag. De sprong in geluidsbeleving is net zo groot als van stereo naar Dolby 5.1. Atmos, de meest intense geluidservaring van dit moment. Wel of niet meedoen? Ben je een echte filmliefhebber en heb je de mogelijkheid om te investeren in een paar extra speakers en een Dolby Atmos receiver dan zal je er zeker geen spijt van krijgen. Het is het zeer zeker waard.

Ben je aan het (ver)bouwen neem dan ook de optie voor plafondspeakers mee. Speakeraansluitingen in de muur wordt al vaker gedaan en voor het plafond kan dit zeker ook. Achteraf is dit vaak onmogelijk!

In2Sound kan u volledig informeren over Dolby Atmos installaties en producten. We hebben alle kennis en producten om samen met u een thuisbioscoop te realiseren met een echte WOW factor!

 

Bent u toe aan een Dolby Atmos ervaring?


Kwaliteit staat voorop

Onze merken